Warsztat Badacza

Zasady poprawnego cytowania i sporządzania przypisów

Prawidłowe oznaczanie myśli innych autorów to fundament rzetelności naukowej i najprostszy sposób na uniknięcie zarzutów o plagiat. Sprawdź, czym różni się cytat dosłowny od parafrazy i jakie standardy obowiązują na uczelniach.

Cytat dosłowny a parafraza – kluczowe różnice

Cytat dosłowny (in extenso)

Przytaczanie słów innego autora w niezmienionej, oryginalnej postaci.

Musi być w cudzysłowie („...”).
Wymaga bezwzględnego podania dokładnego numeru strony źródła.
Wszelkie własne opuszczenia oznaczamy nawiasem kwadratowym: [...].

Parafraza (omówienie myśli)

Wyrażenie cudzych wniosków lub koncepcji własnymi słowami.

Nie stosujemy cudzysłowu.
RÓWNIEŻ WYMAGA PRZYPISU! Wiele osób błędnie uważa, że zmiana słów zwalnia z obowiązku podania źródła. Brak przypisu przy parafrazie to tzw. plagiat ukryty.
Zaleca się użycie formuły: zob. Nowak (2023) lub por. Kowalski (2021).

Główne systemy cytowań stosowane w Polsce

1. System tradycyjny (przypisy dolne / oksfordzki)

Powszechny na kierunkach humanistycznych, historycznych i prawniczych w Polsce.

¹ J. Kowalski, Podstawy analizy tekstu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2022, s. 45.

2. Styl APA (American Psychological Association)

Standard w psychologii, pedagogice, socjologii i naukach o zarządzaniu (cytowanie w tekście: autor-rok).

Według badań struktura tekstu ulega zatarciu (Kowalski, 2022, s. 45).

3. Styl Harvardzki

Zbliżony do stylu APA, często wykorzystywany na kierunkach ekonomicznych i przyrodniczych.

(Nowak 2023: 112-114)

Czego bezwzględnie unikać?

✕Kryptocytat – wklejenie dosłownego fragmentu z cudzej pracy, podanie przypisu, ale pominięcie cudzysłowu. Sugeruje to, że słowa należą do Ciebie, co jest błędem metodologicznym.
✕Cytowanie ze słyszenia / wtórne bez wskazania – powoływanie się na źródło pierwotne, którego w rzeczywistości nie miałeś w rękach. W takich sytuacjach należy zawsze podać: cyt. za: Nowak, 2021...
✕Brak konsekwencji – mieszanie stylu przypisów dolnych ze stylem APA w jednym rozdziale. Zawsze trzymaj się wytycznych redakcyjnych Twojego wydziału lub uczelni!